على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1418

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كودكى را بجاى فرزند . خواندن ( x ndan ) ف م . پ . قرائت كردن و مطالعه كردن و مرور دادن چشمها را به روى خطهاى نوشته خواه كلمات آن را تلفظ كنند و يا نكنند . و بر زبان آوردن . و دعوت كردن و بمهمانى خواستن . و مناجات كردن و دعا كردن . و فرياد كردن و تغنى كردن . و بيان رمز نمودن و واضح كردن آن . خواندنى ( x ndani ) ص . پ . هر چيزى كه سزاوار و شايستهء خواندن باشد و خواندن وى مطلوب بود . خوانده ( x nde ) ص . پ . قرائت شده و مطالعه شده . و واقف شدهء بر خواندن و نوشتن . و تغنى كرده شده . و فرياد كرده شده . و دعوت شدهء بمهمانى . و قبول شده و به اين معنى اخير هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند پسر خوانده يعنى قبول شدهء بپسرى . خوانسار ( x n - s r ) ا . پ . خوانسالار . خوانسالار ( x n - s l r ) ا . پ . طباخ . و سفره‌چى . و بكاول و چاشنىگير . و ناظر . و لقب ناظر پادشاه . خوانسامان ( x n - s m n ) ا . پ . ناظر . خوانق ( xav neq ) ع . ج . خانقاه . خوان كرم ( xan - karam ) ا . پ . خانه‌اى كه بر همه كس مفتوح و سفرهء آن همه روزه گسترده باشد . و خوان يغما . خوانگر ( x n - gar ) ا . پ . خوانسالار و طباخ . و بكاول و چاشنىگير . خوانندگى ( x nandagi ) ا . پ . سرود گوئى و نغمه سرائى و آوازخوانى و تغنى . خواننده ( x nande ) پ . افاه از خواندن . و شاگرد . و مغنى . خوانيدن ( x nidan ) ف ل و م . پ . قرائت كردن و خواندن . و خواندن فرمودن . و صدا كردن . و آواز خواندن . و دعوت كردن . خوانيق ( xav niq ) ا . ع . خناقها . خوانين ( xav nin ) پ . ج . خان يعنى خانها و بزرگان و پادشاهان . خواو ( x v ) ا . پ . خواب و نوم . خواه ( x h ) ص . پ . خواهنده و آرزومند . و خواهان و طالب . و راضى . و راغب . و مايل و مشتاق . و محتاج و لازم و ضرور . و طلب براى كسى . و ترقى خواه : طالب ترقى و افزونى . و خاطرخواه : ميل و خواهش دل . و عاشق . و دولتخواه : آرزومند نيك بختى و بهره‌مندى و اقبال . و مرمت خواه : محتاج بمرمت . خواه ( x h ) ا . پ . آرزو و مراد و ميل . و عرض و درخواست و استدعا . خواه ( x h ) پ . كلمهء رابطه بمعنى يا كه در مقام ترديد استعمال مىشود مانند : خواه اين و خواه آن . يعنى يا اين و يا آن . خواهان ( x h n ) ص . پ . شايق و راغب و مشتاق و آرزومند و خيرخواه . و دولت خواه . خواهانى ( x h ni ) ا . پ . آرزو و مراد و ميل و خواهش و رغبت . خواهانيدن ( x h nidan ) ف م . پ . آرزو كردن . و پرسش كردن . و خواهش و استدعا نمودن كنانيدن و درخواست كردن فرمودن . و آرزو كردن كنانيدن و عرض كردن فرمودن . خواهر ( x har ) ا . پ . دخترى كه از پدر و مادر با شخص يكى باشد و يا تنها از پدر و يا از مادر با هم يكى باشند . و خواهر پدر : عمه . و خواهر شوى : خواهر شوهر زن . و خواهر مادر : خاله . خواهران ( x har n ) پ . ج . خواهر . و خواهران سهيل : دو ستاره‌اى كه بتازى اختا سهيل گويند يعنى شعراى شامى و شعراى يمانى . خواهر اندر ( x har - andar ) ا . پ . ناخواهرى و كسى كه يا از طرف مادر و يا از طرف پدر با شخص خواهر باشد . خواهر خوانده ( x har - x nde ) ا . پ . كسى كه شخص آن را بخواهرى قبول كرده باشد . خواهرزاده ( x har - z de ) ا . پ . فرزند خواهر . خواهرزن ( x har - zan ) ا . پ . خازنه و خواهر زوجه و خيازنه . خواهرگير ( x har - gir ) ا . پ . خواهر خوانده . خواهش ( x hec ) پ . م ح . خواستن . مر . خاستن . و آرزو . و استدعا . و اراده . و مقصود و مراد . و ميل و رغبت . و عرض و استدعا و عرض داشت . و مال و اسباب و خواسته و خواستنى و دولت و هر چه دلخواه باشد . و توسط و شفاعت و حمايت . و خواهش الهى : رضاى حق . خواهشگر ( x hec - gar ) ا . پ . شفيع و ميانجى . و وكيل . خواهشگرى ( x hec - gari ) ا . پ . شفاعت و توسط . خواهشمند ( x hec - mand ) ص . پ . آرزومند و مشتاق . خواهشمندى ( x hec - mandi ) ا . پ . آرزومندى و اشتياق . خواهل ( x hel ) و ( xov hel ) ص . پ . كج و ناراست و منحنى و خم . و تسمه‌اى كه استاد كفش‌دوز كفش را با آن بزانوى خود مىبندد . و آن قطعه چوبى كه اين تسمه را به روى آن مىبندد .